Mijd de GGZ?!
Geachte Jim van Os,
De reden dat ik u schrijf, als
geclassificeerd bipolair patiënt, waarmee men bij de GGZ waarschijnlijk toch wel
aardig in de juiste hoek lijkt te zitten, is omdat een lotgenoot
mij wees op uw artikel in het NRC, dat ik kon beluisteren. U
waarschuwt daarin – net als in uw boek – zelfs voor de GGZ. Dit
is nogal wat. Ook om te horen als 'cliënt' die aan medicatievoorschriften vastzit. Bent
u dan namelijk ook tegen het zomaar voorschrijven van die zware
middelen, die net zozeer drugs genoemd mogen worden? Want ik deel de
weerzin tegen de vreselijke reactie om te concluderen dat als een
medicijn niet werkt, dan de dosis moet worden verhoogd. Maar ik ben
drie keer gestopt met mijn medicijnen, en drie keer ging dat fout.
Diezelfde lotgenoot (Ben, ook bekend geweest met Frank) wees
me ook op een YouTube video die ik bekeek, een aflevering van de
universiteit van Nederland. Hierin sprak u over de DSM in relatie tot
labels en recontextualisatie. Dit lijkt mij een gezonde collectieve
mentale ontwikkeling.
Zelf ben ik geruime tijd in een eigen
onderzoeks- en ontwikkelinsgtraject verzeild geraakt, waarin ik ook –
via modellen en tabellen – hoop meer grip te krijgen op de
werkelijke situatie om mij heen. Ik hoop dat u mij toestaat om u iets
voor te leggen, dat u misschien kan helpen om onze werkelijkheid in
een nog iets ruimere context te plaatsen, dan uw grondlijn doet
vermoeden. Niet ter vervanging – ik kan uw visie waarderen, al weet
ik niet of alles bij iedereen altijd dusdanig schommelt zoals de
getoonde grafiek doet vermoeden – maar ter aanvulling.
Mijn
idee zou zijn om structureel te spreken van drie gemoedslagen,
waarop zich emoties ('toestanden') voordoen op een spectrum van
negatief (-), via neutraal (0), naar positief (+): een fundamentele
onderlaag (de basis), een middenlaag en een
oppervlaktelaag. Emoties kunnen dus op de drie lagen
verschillen. De lagen zijn min of meer tijdsgebonden en geven deze
tabel:
Daarmee ontstaan 3 × 3 = 27 mogelijke combinaties
van de drie toestandslagen.
Bijvoorbeeld:
Oftewel: fundamenteel positief, vandaag negatief, maar op dit moment toch even positief.
Je zou mogen verwachten, dat een
positieve fundamentele positie de kans op een positieve reactie op de
andere lagen vergroot, maar niet garandeert. Andersom, laat het zien
dat een positieve ervaring in het moment, niet meteen betekent dat
het daarna fundamenteel beter met je gaat.
Ik hoop hiermee uw
interesse te wekken voor meer modellen die ik maakte om (be)grip te
krijgen op de vaak gelaagde, multidimensionale (genuanceerde)
werkelijkheid om ons heen. Zo zou ik alleen al de begrippen bestaan
en werkelijkheid uit elkaar houden:
Bestaan het natuurlijke
bestaan: de steen los van / ongeacht onze interpretaties
Werkelijkheid de sociale realiteit die
bestaat uit onze interpretatie / betekenisgeving (de naam die wij
bijvoorbeeld hebben bedacht voor een steen)
En zo zou ik ook
het volgende goed onderscheiden:
Kennis Wat je OVER iets
leert (wat je WEL in het onderwijs leert)
Wijsheid Wat je VAN iets leert (= hoe je het beste met je kennis omgaat en niet, wat
je NIET zozeer in het onderwijs leert, al helemaal niet SAMEN,
stel je voor)
Dat levert nog een tabel op:
Ik heb nog meer modellen liggen, zoals een beoogd universeel waarden en normen model en een universeel balansmodel, en een gedragscyclusmodel. Het gaat te ver die nu aan te voeren; ik denk dat ik de grens al wel heb bereikt van wat ik mij kan permitteren. Ik ben zelf niet helder over mijn eigen motivatie om u aan te schrijven.
Maar iets zegt mij, dat toch te doen.
Met vriendelijke groet,
R. Verdwahl